Ben Kimim ve Toplumsal Hafıza Akımın Neden Doğdu?

Ben, Ali Koray Kaya.

6 Haziran 2007 tarihinde İstanbul’da doğdum. Memleketim Sivas. Eğitim hayatım farklı şehirlerde devam etti; bu da bana tek bir bakış açısına değil, farklı çevrelerin düşünme biçimlerine temas etme imkânı sağladı. Özellikle tarih alanına yönelmem, yalnızca geçmişi öğrenme isteğinden değil; toplumun bugünkü tartışmalarının kökenini anlama çabasından kaynaklandı.

Tarih eğitimi sürecinde fark ettiğim en temel şey şuydu:

Bilgi vardı, ama bu bilgi toplumda olduğu gibi dolaşmıyordu.

Akademik metinlerde yer alan birçok veri, analiz ve belge; geniş kitlelerin gündemine ya hiç ulaşmıyor ya da ulaştığında anlamını kaybetmiş oluyordu. Buna karşılık, daha basit, daha iddialı ama çoğu zaman eksik ya da yanlış anlatılar hızla yayılıyor ve kabul görüyordu.

Bu çelişki, yalnızca bir eğitim meselesi değildi.

Bu, doğrudan toplumsal bir sorundu.

Zamanla gördüm ki mesele sadece bilginin varlığı değil; bilginin kimler tarafından, nasıl ve hangi sorumlulukla kullanıldığıdır.

Yazmaya bu yüzden başladım.

Yazdıkça şunu fark ettim: İnsanlar karmaşık olanı değil, anlaşılır olanı takip ediyor. Ancak anlaşılır olan her zaman doğru olmuyordu. Doğru olan ise çoğu zaman anlaşılır hâle getirilmiyordu. İşte bu boşluk, hem yanlış bilginin yayılmasına hem de toplumun kendi geçmişine yabancılaşmasına neden oluyordu.

Toplumsal Hafıza Akımı bu farkındalıktan doğdu.

Bu bir anda ortaya çıkan bir fikir değil; gözlemlerin, tartışmaların ve yazıların birikimiyle oluşan bir yaklaşımdır.

Bu akımı kurmamın nedeni bir öylesine bir ideoloji üretmek değildi. Daha çok, dağınık olan bir sorunu isimlendirmek ve görünür kılmaktı.

Çünkü ortada açık bir gerçek vardı:

Bilgi artıyordu, ama toplumsal bilinç aynı oranda gelişmiyordu. Toplumsal Hafıza Akımı, bu kopuşu tanımlamak için ortaya çıktı.

Bu yaklaşım, ne yalnızca akademiye karşıdır ne de popüler anlatıları tamamen reddeder. Aksine, ikisi arasındaki boşluğu işaret eder. Çünkü sorun, taraflardan birinin varlığı değil; aradaki kopukluktur.

Bugün geldiğimiz noktada, bu akımın bir karşılık bulmasının nedeni de budur. İnsanlar yalnızca bilgiye değil; anlamlandırılmış, bağlamı korunmuş ve dürüstçe aktarılmış bilgiye ihtiyaç duymaktadır.

Sonuç olarak bu bir kişisel hikâye değil yalnızca. Bu, bir dönemin ihtiyacına verilen bir tepkidir.

Ben bu sürecin başlangıç noktasında olan biriyim.

Ama meselenin kendisi, bireysel değil; toplumsaldır.

Ve eğer bu akım bir karşılık buluyorsa, bu benimle ilgili değil; toplumun artık bu soruyu sormaya başlamasıyla ilgilidir.